{"id":619,"date":"2024-07-01T13:59:00","date_gmt":"2024-07-01T11:59:00","guid":{"rendered":"http:\/\/welfare.cmsmasters.net\/?post_type=project&p=619"},"modified":"2024-07-08T16:43:45","modified_gmt":"2024-07-08T14:43:45","slug":"jan-jastrzebski-kataryniarz-jan","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/smakstarowki.pl\/?project=jan-jastrzebski-kataryniarz-jan","title":{"rendered":"Jan Jastrz\u0119bski „Kataryniarz Jan”"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Jan Jastrz\u0119bski:<\/strong> Jako kataryniarz wyst\u0119puj\u0119 od 2018 roku, jednak pomys\u0142 na granie na katarynce zrodzi\u0142 si\u0119 w mojej g\u0142owie o wiele wcze\u015bniej. Wyst\u0119puj\u0105c w Trupie Teatralnej Warszawiaki z repertuarem retro, zapragn\u0105\u0142em w ko\u0144cu posiada\u0107 w\u0142asny instrument, z kt\u00f3rym m\u00f3g\u0142bym regularnie wyst\u0119powa\u0107 na ulicach i krzewi\u0107 w\u015br\u00f3d rodak\u00f3w ducha dawnej Warszawy. Granie i \u015bpiewanie jednocze\u015bnie zawsze sprawia\u0142o mi troch\u0119 k\u0142opotu, dlatego katarynka okaza\u0142a instrumentem wprost stworzonym dla mnie. Nie wymaga \u017cadnej wirtuozerii \u2013 wystarczy kr\u0119ci\u0107 korb\u0105, a napisane wcze\u015bniej utwory zawsze tworz\u0105 zgodny akompaniament.<\/p>\n

W 2014 roku zacz\u0105\u0142em kompletowa\u0107 elementy na budow\u0119 tego instrumentu \u2013 wtedy zam\u00f3wi\u0142em m.in piszcza\u0142ki u organomistrza Andrzeja Sutowicza oraz sterownik z zaworami z Wielkiej Brytanii. Pomys\u0142 kie\u0142kowa\u0142 w mozole i prace nad powstaniem graj\u0105cej skrzyni trwa\u0142y etapowo, a\u017c w listopadzie 2018 roku, za spraw\u0105 mojego przyjaciela stolarza, katarynka wyjecha\u0142a z pracowni Libertowicz prosto na scen\u0119 w Stacji Muzeum na koncert patriotyczny z okazji stulecia odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci, gdzie zadebiutowa\u0142em jako kataryniarz.<\/p>\n

W mojej rodzinie nie by\u0142o innych kataryniarzy, ale mi\u0142o\u015b\u0107 do muzyki wynios\u0142em z domu. M\u00f3j tata jest muzykiem jazzowym i od ma\u0142ego dorasta\u0142em w\u015br\u00f3d tub, suzafon\u00f3w, puzon\u00f3w, helikon\u00f3w i pianina. Kiedy mia\u0142em siedem lat i zacz\u0105\u0142em interesowa\u0107 si\u0119 gr\u0105 na instrumentach, rodzice pos\u0142ali mnie do ch\u00f3ru ch\u0142opi\u0119cego, \u017cebym nie przeszkadza\u0142 s\u0105siadom.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Smak Star\u00f3wki:<\/strong> Jak Pan dobiera repertuar? Pisze Pan w\u0142asne utwory muzyczne?<\/p>\n

Jan Jastzr\u0119bski:<\/strong> Nie komponuj\u0119 w\u0142asnych piosenek, a aran\u017cacje wi\u0119kszo\u015bci utwor\u00f3w do mojej katarynki pisze Tadeusz Czechak. M\u00f3j repertuar to przedwojenne przeboje kina i rewii oraz popularne piosenki uliczne. Stale poszerzam repertuar o ulubione piosenki wykonywane przez Eugeniusza Bodo, Adolfa Dymsz\u0119, Ch\u00f3r Dana, Alberta Harrisa, Adama Astona i wielu innych znamienitych pie\u015bniarzy.<\/p>\n

Smak Star\u00f3wki:<\/strong> Sk\u0105d takie zami\u0142owanie do Warszawy?<\/p>\n

Jan Jastrz\u0119bski:<\/strong> Jestem Warszawiakiem z dziada pradziada. Moja rodzina sprowadzi\u0142a si\u0119 do miasta pod koniec XIX wieku. Przodkowie byli cz\u0119\u015bci\u0105 tkanki miasta – w\u015br\u00f3d nich by\u0142 motorniczy pierwszych tramwaj\u00f3w, stra\u017cak, kuchmistrz, handlarz, ksi\u0119gowy, przedsi\u0119biorca. Stan\u0119li w obronie Warszawy w wojnie Polsko-Bolszewickiej, a p\u00f3\u017aniej dzia\u0142ali w strukturach Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. Maj\u0105c przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy na tyle sposob\u00f3w uczestniczyli w \u017cyciu i rozwoju tego miasta, zawsze chcia\u0142em da\u0107 Warszawie co\u015b od siebie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Smak Star\u00f3wki:<\/strong> Ma Pan niezwyk\u0142\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwowania samych r\u00f3\u017cnych ludzi, przychodz\u0105cych na Rynek Starego Miasta w Warszawie. Do jakich ciekawych wniosk\u00f3w Pan doszed\u0142?<\/p>\n

Jan Jastrz\u0119bski:<\/strong> Na rynku spotykam bardzo r\u00f3\u017cnych Ludzi. W\u015br\u00f3d moich s\u0142uchaczy s\u0105 zakochane pary trzymaj\u0105ce si\u0119 za r\u0119ce, ta\u0144cz\u0105ce bobasy, staruszkowie wygrzewaj\u0105cy si\u0119 na \u0142aweczkach, zagraniczni tury\u015bci. Najcenniejszy jest dla mnie u\u015bmiech przechodni\u00f3w, kt\u00f3rych wprowadzi\u0142em w dobry nastr\u00f3j. Mam sta\u0142ych s\u0142uchaczy w wieku od dwu do stu lat, kt\u00f3rzy specjalnie przychodz\u0105 pos\u0142ucha\u0107 swojego ulubionego kataryniarza.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Smak Star\u00f3wki:<\/strong> Prosz\u0119 opowiedzie\u0107 o takim ciekawym instrumencie muzycznym, jak katarynka (sk\u0105d pochodzi nazwa, troch\u0119 historii).<\/p>\n

Jan Jastrz\u0119bski:<\/strong> Katarynk\u0119 wynaleziono w XVIII wieku we W\u0142oszech, sk\u0105d szybko rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 po ca\u0142ej Europie. Pod koniec XIX wieku w Warszawie by\u0142o ju\u017c wi\u0119cej kataryniarzy ni\u017c ulic. Panuje przekonanie, \u017ce nazwa katarynki wzi\u0119\u0142a si\u0119 od imienia figurki zdobi\u0105cej te instrumenty, jednak istnieje bardziej prawdopodobna i mniej znana etymologia. Dowiedzia\u0142em si\u0119 od kataryniarza Tomka z Bielska-Bia\u0142ej, \u017ce za nazw\u0105 naszych instrument\u00f3w stoi popularna w\u015br\u00f3d dawnych kataryniarzy francuska melodia \u201eCharmante Catherine\u201d. Co ciekawe, st\u0105d te\u017c na wschodzie nazywa si\u0119 katarynk\u0119 „szarmank\u0105”.<\/p>\n

Katarynka dzia\u0142a tak, jak organy ko\u015bcielne, lecz do gry na niej nie potrzebny jest organista. Melodie zapisane s\u0105 na wa\u0142kach (jak w pozytywce), papierowych rolkach lub cyfrowo. Ka\u017cdy z tych zapis\u00f3w steruje zaworami puszczaj\u0105cymi powietrze do piszcza\u0142ek. Kataryniarz pe\u0142ni rol\u0119 kalikanta i pompuje miechami powietrze, kr\u0119c\u0105c korb\u0105.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Praesent eu rhoncus nibh. Quisque tincidunt, nisi in enenatis comm neque quam pharetra dolor finibus et nunc.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16121,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"pj-categs":[44],"pj-tags":[],"class_list":["post-619","project","type-project","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","pj-categs-persony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/project\/619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/project"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/project"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=619"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/project\/619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16478,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/project\/619\/revisions\/16478"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"pj-categs","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fpj-categs&post=619"},{"taxonomy":"pj-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fpj-tags&post=619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}