{"id":14469,"date":"2024-07-01T06:19:04","date_gmt":"2024-07-01T04:19:04","guid":{"rendered":"http:\/\/theater.cmsmasters.net\/?post_type=project&p=14469"},"modified":"2024-07-19T13:46:47","modified_gmt":"2024-07-19T11:46:47","slug":"the-color-purple-3","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/smakstarowki.pl\/?project=the-color-purple-3","title":{"rendered":"Rynek Nowego Miasta"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Rynek Nowego Miasta le\u017cy u zbiegu ulic: Freta, Pieszej i Starej. Jest to g\u0142\u00f3wny plac Nowego Miasta.<\/p>\n

Nieco historii:
\nWytyczony jako rynek za\u0142o\u017conego przed 1408 miasta Nowej Warszawy, mia\u0142 pocz\u0105tkowo kszta\u0142t prostok\u0105ta zbli\u017conego do kwadratu o rozmiarach 140 x 120 m. Cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocno-zachodni\u0105 Rynku wydzielono pod kramy i jatki, a na 57 dzia\u0142kach otaczaj\u0105cych Rynek wzniesiono drewniane domy mieszczan. W XV w. na \u015brodku Rynku, w pobli\u017cu pierzei wschodniej, stan\u0105\u0142 drewniany ratusz. Na pocz\u0105tku XVI w. na terenie przeznaczonym na kramy, obok \u0142a\u017ani, zacz\u0119to stawia\u0107 domy mieszkalne, w 1544 zabudow\u0119 zniszczy\u0142 po\u017car, po kt\u00f3rym odbudowano ratusz murowany. Domy nawet zamo\u017cnych kupc\u00f3w, pozosta\u0142y nadal drewniane; w po\u0142owie XVII w. przy Rynku by\u0142y zaledwie dwa domy murowane. W 1656 Rynek zosta\u0142 spalony przez Szwed\u00f3w. Odbudowano go w ci\u0105gu kilkunastu lat wznosz\u0105c domy nadal drewniane; w 1680 stan\u0105\u0142 ratusz, na innym miejscu, w pobli\u017cu obecnej studni. W 1688 wzniesiono barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 Sakramentek (arch. Tylman z Gameren); ten sam architekt przebudowa\u0142 na klasztor pa\u0142ac Kotowskich w g\u0142\u0119bi posesji. Ok. 1740 wzniesiono nowy klasztor w pobli\u017cu ul. Starej (arch. A. Solari). W drugiej po\u0142owie XVIII w. kamienice wypar\u0142y wi\u0119kszo\u015b\u0107 drewnianej zabudowy. By\u0142y one niewielkie 1- i 2-pi\u0119trowe z drewnianymi oficynami i zabudowaniami gospodarczymi. W 1785 przebudowano ratusz, obudowuj\u0105c go sklepami. W 1793 wybudowano jatki rze\u017anicze. W 1818 rozebrano ratusz, w 1836 uporz\u0105dkowano targ. W 1853-1855 do Rynku doprowadzono wodoci\u0105g. W 1863 na Rynku odby\u0142a si\u0119 egzekucja pi\u0119ciu powsta\u0144c\u00f3w (sztyletnik\u00f3w). W latach 1859-1864 nadbudowano kilka kamienic, w 1878 skasowano targi i urz\u0105dzono skwer. Intensywny ruch budowlany, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w ko\u0144cu XIX w. i trwa\u0142 do 1911, zaznaczy\u0142 si\u0119 budow\u0105 kilkunastu 5-pi\u0119trowych kamienic, zacieraj\u0105c w znacznej mierze zabytkowy charakter architektury rynkowej. Rynek zamieszkany by\u0142 w\u00f3wczas przewa\u017cnie przez drobnych rzemie\u015blnik\u00f3w i robotnik\u00f3w. W 1932 ustawiono na skwerze figur\u0119 \u015bw. Klemensa Hofbauera.<\/p>\n

W 1944 R. sp\u0142on\u0105\u0142 ca\u0142kowicie, zburzono 80% mur\u00f3w, m. in. zabytkowy ko\u015bci\u00f3\u0142 Sakramentek. W 1947 odbudowano klasztor Sakramentek; pierzej\u0119 po\u0142udniow\u0105 i skos zabudowy Rynku zaprojektowano na nowo w stylu nawi\u0105zuj\u0105cym do architektury XVIII w., fasady pokry\u0142a nowoczesna polichromia. Odbudowano tak\u017ce ko\u015bci\u00f3\u0142 Sakramentek. W pobli\u017cu Freta ustawiono XIX-wieczn\u0105 studni\u0119. Po stronie wschodniej (nr 5\/7) umieszczono kino „Wars”. Powierzchni\u0119 bruku i chodnik\u00f3w zr\u00f3\u017cnicowano w paru poziomach. Odbudow\u0119 Rynku Nowego Miasta zako\u0144czono w 1955.<\/p>\n

Zr\u00f3d\u0142o tekstu: https:\/\/srodmiescie.um.warszawa.pl\/-\/rynek-nowego-miasta<\/p>\n<\/div>\n