{"id":1158,"date":"2024-07-01T14:33:26","date_gmt":"2024-07-01T12:33:26","guid":{"rendered":"http:\/\/welfare.cmsmasters.net\/?post_type=project&p=1158"},"modified":"2024-07-16T10:46:42","modified_gmt":"2024-07-16T08:46:42","slug":"jerzy-lassota-de-kalinski","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/smakstarowki.pl\/?project=jerzy-lassota-de-kalinski","title":{"rendered":"Jerzy Lassota de Kali\u0144ski"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
Nie ma dr\u00f3g do niezale\u017cno\u015bci.<\/em><\/div>\n
To niezale\u017cno\u015b\u0107 jest drog\u0105<\/em><\/div>\n

 <\/p>\n

Tak jednym kr\u00f3tkim, ale jak\u017ce znacz\u0105cym zdaniem wyrazi\u0142 si\u0119 o drodze \u017cyciowej, kt\u00f3r\u0105 wybra\u0142 artysta malarz Jerzy Lassota i jego przyjaciele z grupy Niezale\u017cni\u201969[1]<\/a> poeta Ryszard Sobieszcza\u0144ski.<\/p>\n

Jerzy Lassota de Kali\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w 1946 r. ko\u0142o Torunia. Kiedy mia\u0142 cztery lata jego rodzina wyprowadzi\u0142a si\u0119 do Warszawy na Wol\u0119, gdzie mieszka do dzi\u015b (z przerwami na zagraniczne woja\u017ce). Od najm\u0142odszych lat wiedzia\u0142, \u017ce malarstwo jest jego powo\u0142aniem. Stara\u0142 si\u0119 wi\u0119c rozwija\u0107 sw\u00f3j talent, du\u017co pracuj\u0105c oraz prosz\u0105c o krytyk\u0119 swoich prac takich mistrz\u00f3w Jan Cybis, Stefan Gierowski czy Zbigniew D\u0142ubak. Wszyscy pozytywnie nastawiali m\u0142odego adepta sztuki na kontynuacj\u0119 malarskiej drogi. Mimo to nigdy nie mia\u0142 ambicji zdawa\u0107 na akademi\u0119, poniewa\u017c bardzo szybko czu\u0142 si\u0119 w pe\u0142ni \u015bwiadomym i ukierunkowanym malarzem. Jest to prawdziwy artysta, kt\u00f3ry ca\u0142e swoje \u017cycie podporz\u0105dkowa\u0142 malarstwu. Nigdy nie pracowa\u0142 na etacie, wola\u0142 klepa\u0107 bied\u0119 ni\u017c zdradzi\u0107 swoje powo\u0142anie i zawr\u00f3ci\u0107 z obranej drogi.<\/p>\n

\"\"
Lassota ze swoj\u0105 prac\u0105, mury Barbakanu, 1965<\/figcaption><\/figure>\n

Prze\u0142omowym momentem w jego artystycznym \u017cyciu, by\u0142y \u201enielegalne\u201d wystawy na murach warszawskiego Barbakanu. Od 1963 r., w okresie letnim, razem z grup\u0105 m\u0142odych malarzy, 17-letni w\u00f3wczas Jerzy prezentowa\u0142 swoje dzie\u0142a, kt\u00f3re budzi\u0142y du\u017ce zaciekawienie w\u015br\u00f3d przechodni\u00f3w i turyst\u00f3w. Interesowa\u0142a si\u0119 nimi prasa, tak\u017ce ta zagraniczna, a przyjezdni, zachwyceni m\u0142odzie\u0144cz\u0105 sztuk\u0105, ch\u0119tnie j\u0105 kupowali. Przez kilka lat udawa\u0142o si\u0119 im si\u0119 unikn\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015bci za nielegaln\u0105 galeri\u0119. Jednak w po\u0142owie 1967 r. pod mury Barbakanu zawita\u0142a milicja, daj\u0105c m\u0142odym malarzom propozycje \u201enie do odrzucenia\u201d. Mieli prosty wyb\u00f3r: albo usun\u0105 obrazy z mur\u00f3w albo jad\u0105 z nimi. Pomimo ducha walki, postanowili nie sprzeciwia\u0107 si\u0119 i znikn\u0105\u0107 z \u201edzikiej galerii\u201d. Decyzja zosta\u0142a ju\u017c jednak podj\u0119ta, malarstwo i niezale\u017cno\u015b\u0107 sta\u0142y si\u0119 dla Lassoty i jego przyjaci\u00f3\u0142 sposobem na \u017cycie.<\/p>\n

\"\"
Tury\u015bci ogl\u0105daj\u0105 wystaw\u0119 na murach Barbakanu, pocz. lat 60.<\/figcaption><\/figure>\n

Jego pierwsza samodzielna wystawa odby\u0142a si\u0119 w 1967 r. w Domu Kultury Ciechan\u00f3w. W p\u00f3\u017aniejszych latach opr\u00f3cz wielu wystaw zbiorowych, g\u0142\u00f3wnie z grup\u0105 \u201eNiezale\u017cnymi\u201969\u201d, cz\u0119sto prezentowa\u0142 swoje prace indywidualnie, zar\u00f3wno w Polsce, jak i za granic\u0105 m.in. w Szwecji, W\u0142oszech, Niemczech i Francji. W 1969 r., po plenerze i wystawie w kawiarni \u201eParkowa\u201d w \u015awinouj\u015bciu, razem z Miros\u0142awem D\u0142ugoszem \u201eMironem\u201d i Romualdem D\u0105browskim \u201eNaldkiem\u201d za\u0142o\u017cy\u0142 \u201eWarszawsk\u0105 Grup\u0119 Malarzy Niezale\u017cni\u201d (dat\u0119 \u201969 dodali do nazwy w 1984 r.), kt\u00f3ra przetrwa\u0142a wiele lat. Szef \u015awinoujskiego Wydzia\u0142u Kultury Kazimierz Koz\u0142owski, z rozrzewnieniem wspomina\u0142 Lassot\u0119 i jego koleg\u00f3w z grupy: Swoj\u0105 wiar\u0105 w \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 sztuki i entuzjazmem w realizacji tego pos\u0142annictwa przypominali mi pierwszych chrze\u015bcijan. <\/em>\u201eNiezale\u017cno\u015b\u0107\u201d dla Lassoty przejawia\u0142a si\u0119 w samorealizacji i podejmowaniu artystycznego ryzyka, a inspiracj\u0105 by\u0142a dla niego droga francuskich impresjonist\u00f3w.<\/p>\n

\"\"
Grupa Niezale\u017cni’69 w roku 1976, od lewej Grzegorz Wolda\u0144ski, Miros\u0142aw D\u0142ugosz (Miron), Jerzy Lassota i Kazimierz Romuald D\u0105browski (Naldek)<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Kawiarnia Parkowa, na \u015bcianach widoczne obrazy \u201eNiezale\u017cnych\u201d, 1968, zdj\u0119cie Andrzej Ryfczy\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n

W 1972 r. wyjecha\u0142 do Malm\u04e7 w Szwecji, na zaproszenie mi\u0142o\u015bnika sztuki, Josefa H\u0227vedala. Powsta\u0142 wtedy, utrzymany w surrealistycznym klimacie, obraz \u201eG\u0142\u00f3d\u201d, tytu\u0142 kompozycji oddawa\u0142 istot\u0119 tego okresu, kt\u00f3ry by\u0142 dla Lassoty niezwykle ci\u0119\u017cki, brakowa\u0142o mu pieni\u0119dzy nawet na podstawowe potrzeby. Mimo wielu trudno\u015bci, nie tylko materialnych doczeka\u0142 si\u0119 w Malm\u04e7 indywidualnej wystawy w 1973 r. Kolejne pa\u0144stwo, kt\u00f3re odwiedzi\u0142 jeszcze w tym samym roku, to W\u0142ochy, gdzie wystawia\u0142 w galerii malarstwa nowoczesnego w Pizie. Szcz\u0119\u015bcie sprzyja\u0142o m\u0142odemu arty\u015bcie \u2013 Hrabia Regis De Miol-Flavard z Francji, zauroczony jego malarstwem, zaprosi\u0142 go do swojej posiad\u0142o\u015bci Mas de Bronzet w Beaucaire, niedaleko Arles. Od pocz\u0105tku 1974 r. Lassota korzysta\u0142 z jego go\u015bcinno\u015bci i tam tak\u017ce zorganizowa\u0142 wystaw\u0119. Kolejnym przystankiem by\u0142y Niemcy, gdzie wystawia\u0142 w M\u00fcnster i Darmstadt, lecz jeszcze w tym samym roku powr\u00f3ci\u0142 do Polski. Czu\u0142 wielk\u0105 t\u0119sknot\u0119 za bliskimi oraz potrzeb\u0119 tworzenia w szarej rzeczywisto\u015bci swojej ojczyzny. Nie zaprzesta\u0142 jednak prezentowania swoich dzie\u0142 za granic\u0105.<\/p>\n

W czasie stanu wojennego lubi\u0142 malowa\u0107 nocami, by\u0142 przy tym niekiedy zaczepiany przez milicj\u0119, jednak z czasem w\u0142adze przyzwyczai\u0142y si\u0119 do widoku szale\u0144ca ze sztalugami. Zreszt\u0105 ka\u017cde miejsce jest dla Lassoty odpowiednie do malowania: [\u2026] czy to wykwintny hotel, czy piwnica z w\u0119glem<\/em>, jak stwierdzi\u0142 jego przyjaciel Naldek, dodaj\u0105c, \u017ce malowanie jest dla Lassoty: \u017cyciem, prac\u0105, religi\u0105 i rozrywk\u0105.<\/em> Ukoronowaniem dzia\u0142alno\u015bci artystyczno-wystawienniczej by\u0142o zaproszenie w 1997 r. grupy Niezale\u017cni\u201969 do udzia\u0142u w niezwykle presti\u017cowym wydarzeniu dla \u015bwiata sztuki Documenta X w Kassel. By\u0142 to dla jego dorobku wielki dow\u00f3d uznania.<\/p>\n

Jerzy Lassota nie tylko tworzy\u0142, wystawia\u0142, ale tak\u017ce mocno anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczno-artystyczn\u0105. Najpierw z grup\u0105 Niezale\u017cni\u201969, p\u00f3\u017aniej w Wolskiej Integracji Artystycznej, a od czasu powstania Fundacji Artbarbakan w 1999 r. by\u0142 wsp\u00f3\u0142organizatorem wystaw oraz r\u00f3\u017cnorodnych inicjatyw artystycznych dla doros\u0142ych, m\u0142odzie\u017cy i dzieci, szczeg\u00f3lnie intensywnie dzia\u0142a\u0142 w tym zakresie na starej, warszawskiej Pradze, gdzie grupa otworzy\u0142a kilka galerii.<\/p>\n

Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Lassoty jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowana. Obrazy z lat 60. s\u0105 diametralnie r\u00f3\u017cne od tego, co maluje obecnie. Kolega z grupy Naldek nazwa\u0142 go \u201egigantem pracy\u201d, tworz\u0105cym corocznie niezliczone ilo\u015bci rysunk\u00f3w i obraz\u00f3w, szukaj\u0105cym niezmiennie nowych inspiracji i wypracowuj\u0105cym coraz to nowy styl. Niezwykle cz\u0119stym motywem, powtarzaj\u0105cym si\u0119 w jego ca\u0142ym dorobku artystycznym s\u0105 akty, jak np. wspania\u0142e \u201eAkty na koniach\u201d z 1963 r. Tematyka wczesnych jego prac to g\u0142\u00f3wnie portrety, autoportrety, sceny rodzajowe oraz pejza\u017ce. Na pocz\u0105tku artystycznej drogi by\u0142y mu bli\u017cej do realizmu, cho\u0107 zawsze z du\u017c\u0105 doz\u0105 stylizacji. Z czasem jego malarstwo zacz\u0119\u0142o pod\u0105\u017ca\u0107 coraz bardziej w stron\u0119 geometryzuj\u0105c\u0105, kubizuj\u0105c\u0105, a tak\u017ce odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do stylu surrealistycznego. Cz\u0119sto \u0142\u0105czy\u0142 te nurty ze sob\u0105, co dawa\u0142o bardzo interesuj\u0105ce efekty np. \u201e\u015aniadanie na trawie\u201d z 1970 r. Jako m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna bardzo interesowa\u0142 si\u0119 tematyk\u0105 otaczaj\u0105cej go rzeczywisto\u015bci, maluj\u0105c w ekspresyjnym stylu: \u201eAsfalciarzy\u201d, \u201eTramwajarzy\u201d czy \u201eRobotnik\u00f3w id\u0105cych do pracy\u201d. Lata 70. to znaczne zmiany w stylistyce jego dzie\u0142. Zauwa\u017calna jest du\u017ca ekspresja i intensywno\u015b\u0107 kolor\u00f3w. Przedstawienia sta\u0142y si\u0119 bardziej odrealnione, nieraz wr\u0119cz ba\u015bniowe lub przypominaj\u0105ce marzenia senne. Krytycy odnajdywali w pracach Lassoty dwoisto\u015b\u0107 ludzkiej natury, walki tego, co tajemnicze i irracjonalne z prawdziwym \u015bwiatem. Pod koniec lat 70. prace zacz\u0119\u0142y nabiera\u0107 coraz bardziej geometrycznych form, poprzecinanych wieloma nieregularnymi p\u0142aszczyznami. St\u0105d ju\u017c by\u0142a kr\u00f3tka droga do cyklu obrazu z szablon\u00f3w, kt\u00f3re artysta zacz\u0105\u0142 malowa\u0107 na pocz\u0105tku lat 80., ich przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107: \u201eGenera\u0142\u201d czy \u201eG\u0142owy w przestrzeni\u201d \u2013 oba z 1981 r. Artysta wyja\u015bnia\u0142, \u017ce \u017cycie w Polsce kojarzy\u0142o mu si\u0119 z \u017cyciem od szablonu, lud\u017ami podobnymi do siebie nawzajem, kt\u00f3rzy musieli funkcjonowa\u0107 wed\u0142ug pewnych szablonowych zachowa\u0144.<\/p>\n

Lassota nie chcia\u0142 wzorowa\u0107 si\u0119 na trendach zachodnich. Najistotniejszy by\u0142 dla niego ojczysty charakter sztuki, jak stwierdzi\u0142 kolega z grupy Naldek [\u2026] wa\u017cne jest tylko to, co jest tutaj, u nas: to dziedzictwo kulturowe, te groby, krzy\u017ce, ognie, piachy, \u015bnieg, zawieje. Ten czas, ta ziemia, ta Polska, kt\u00f3ra \u017cyje w nas a my w nie<\/em>j. Prze\u0142om lat 80. i 90. to czas obraz\u00f3w tworzonych za pomoc\u0105 destrukcji: w pomalowanym p\u0142\u00f3tnie wycina\u0142 otwory, naci\u0105ga\u0142 je za pomoc\u0105 sznurk\u00f3w lub gni\u00f3t\u0142, nadaj\u0105c im tym samym niebywa\u0142\u0105 ekspresj\u0119. P\u00f3\u017aniej wielokrotnie wraca\u0142 do tego sposoby artystycznego wyrazu. Charakterystyczna dla artysty, zauwa\u017calna szczeg\u00f3lnie od pocz\u0105tku lat 90., jest atmosfera ascetycznego ch\u0142odu, uzyskiwana przez zastosowanie oszcz\u0119dnego rysunku oraz pastelowych kolor\u00f3w: be\u017cu, szaro\u015bci, b\u0142\u0119kitu i fioletu. Przyk\u0142adem takiej pracy jest \u201eEcce Homo\u201d z 1992 r., ukazuj\u0105cy portret postaci ludzkiej uj\u0119tej z profilu, w nieokre\u015blonym b\u0142\u0119kitnym otoczeniu. W obrazach Lassoty panuje specyficzne napi\u0119cie, kt\u00f3re ma za zadanie poruszy\u0107 zmys\u0142y odbiorcy. Bohaterowie jego prac znajduj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto obok siebie, lecz jakby zawieszeni w innych \u015bwiatach, nieobecni, samotni.<\/p>\n

W 1998 r. wraz z Mironem stworzyli obraz o tematyce historycznej \u201eElectio Viritim\u201d, na kt\u00f3rym przedstawili kr\u00f3l\u00f3w elekcyjnych wybranych na Woli, pomnik, upami\u0119tniaj\u0105cy te wydarzenia, oraz inicjator\u00f3w jego budowy. Natomiast trzy lata p\u00f3\u017aniej powsta\u0142 obraz \u201ePolska 2000\u201d. Dzie\u0142o przedstawia histori\u0119 Polski od momentu powstania, poprzez rozkwit i pot\u0119g\u0119, nast\u0119pnie utrat\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, walki narodowo wyzwole\u0144cze a\u017c do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych.<\/p>\n

\"\"
Pierwszy Artbarbakan, od lewej Miron, Lassota, 1998<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Lassota i Miron przed galeri\u0105 \u201eN\u201969\u201d na warszawskiej Pradze<\/figcaption><\/figure>\n

Pod koniec lat 90. malarz definitywnie zmieni\u0142 sw\u00f3j styl. Obrazy od tego momentu sta\u0142y si\u0119 specyficznym po\u0142\u0105czeniem postaci ludzkich lub ich fragment\u00f3w, oraz barwnych, bli\u017cej nieokre\u015blonych plam. T\u0142o jest przy tym mocno powi\u0105zane z namalowanymi figurami, kt\u00f3re wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 z niego, tworz\u0105c harmonijn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 np. \u201eRozmowa\u201d czy \u201eSeparacja\u201d (obydwa z 2001 r.). Taki spos\u00f3b uj\u0119cia kompozycji doskonale ilustruje s\u0142owa Lassoty, o rozdarciu mi\u0119dzy realizmem a abstrakcj\u0105. Jeszcze na pocz\u0105tku lat 90. twierdzi\u0142, \u017ce nie jest zwolennikiem sztuki czysto awangardowej, \u017ce malowanie samych kwadrat\u00f3w, tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w i barwnych p\u0142aszczyzn, dzia\u0142a jedynie na intelekt, natomiast dla niego bardzo wa\u017cne jest tak\u017ce oddzia\u0142ywanie na zmys\u0142y. Jednak jak wida\u0107 styl artysty ca\u0142y czas ewoluuj\u0119 i jego prace z 2016 r. \u201eProstok\u0105ty emocji\u201d, to cykl sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z kilkudziesi\u0119ciu prostok\u0105t\u00f3w w niezliczonych, jednak zawsze przemy\u015blanych i wsp\u00f3\u0142graj\u0105cych ze sob\u0105 zestawach kolorystycznych.<\/p>\n

Od 60 lat malarstwo jest dla Lassoty sposobem na \u017cycie i najwi\u0119ksz\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105. Parafrazuj\u0105c s\u0142owa Tomasza Rudomino, wypowiedziane na 20-lecie grupy \u201eNiezale\u017cni\u201969\u201d: nieuznawany, z wiecznymi k\u0142opotami, z tysi\u0105cami obraz\u00f3w za sob\u0105, pr\u00f3buj\u0105cy chleb z niejednego pieca… Pomimo, \u017ce osi\u0105gn\u0105\u0142 a polu sztuki bardzo wiele, jest praktycznie nieobecny na polskim rynku. Najwy\u017cszy czas, aby jego ogromny dorobek oraz fascynuj\u0105ca historia zosta\u0142y docenione i dotar\u0142y do jak najwi\u0119kszego grona pasjonat\u00f3w sztuki.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>[1]<\/a>\u00a0Pe\u0142na nazwa brzmi \u201eWarszawska Grupa Malarzy Niezale\u017cni\u201969\u201d\u00a0 \u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\"\"Autor:<\/em><\/strong><\/p>\n

Agnieszka Str\u00f3\u017cyk<\/em><\/strong><\/p>\n

Historyk Sztuki \u2014 zajmuje si\u0119 tematem <\/em><\/strong><\/div>\n
grupy \u201eNiezale\u017cni\u201969\u201d <\/em><\/strong><\/div>\n
i histori\u0105 Pierwszych Barbaka\u0144czyk\u00f3w.<\/em><\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Praesent eu rhoncus nibh. Quisque tincidunt, nisi in enenatis comm neque quam pharetra dolor finibus et nunc.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16490,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"pj-categs":[44],"pj-tags":[],"class_list":["post-1158","project","type-project","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","pj-categs-persony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/project\/1158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/project"}],"about":[{"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/project"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1158"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/project\/1158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16520,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/project\/1158\/revisions\/16520"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"pj-categs","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fpj-categs&post=1158"},{"taxonomy":"pj-tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/smakstarowki.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fpj-tags&post=1158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}