{"id":16011,"date":"2024-06-20T22:11:51","date_gmt":"2024-06-20T20:11:51","guid":{"rendered":"http:\/\/smakstarowki.pl\/?post_type=profile&p=16011"},"modified":"2026-08-12T10:50:32","modified_gmt":"2026-08-12T08:50:32","slug":"fundacja-kultury-i-dziedzictwa-ormian-polskich","status":"publish","type":"profile","link":"https:\/\/smakstarowki.pl\/?profile=fundacja-kultury-i-dziedzictwa-ormian-polskich","title":{"rendered":"Pa\u0142ac Rzeczypospolitej"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n
<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Pa\u0142ac Rzeczypospolitej<\/h2>\n

Pa\u0142ac Rzeczypospolitej i\u00a0przylegaj\u0105cy do niego Ogr\u00f3d Krasi\u0144skich stanowi\u0105 charakterystyczne dla baroku za\u0142o\u017cenie pa\u0142acowo-ogrodowe (fr. entre cour et jardin). Wybudowany w\u00a0latach 1688\u20131699 wed\u0142ug projektu Tylmana z\u00a0Gameren w\u00a0zgodnej opinii wsp\u00f3\u0142czesnych nale\u017ca\u0142 do najpi\u0119kniejszych pa\u0142ac\u00f3w magnackich w\u00a0Warszawie.<\/strong><\/em><\/p>\n

Budowa Pa\u0142acu by\u0142a wyrazem wielkich ambicji politycznych Jana Dobrogosta Krasi\u0144skiego<\/em><\/strong> (1639\u20131717), wojewody p\u0142ockiego i\u00a0starosty warszawskiego. Wzorem innych magnat\u00f3w pragn\u0105\u0142 on wznie\u015b\u0107 w\u00a0Warszawie ol\u015bniewaj\u0105c\u0105 rezydencj\u0119, kt\u00f3ra by\u0142aby potwierdzeniem presti\u017cu rodu Krasi\u0144skich i\u00a0mog\u0142aby pi\u0119knem dor\u00f3wna\u0107, a\u00a0nawet przewy\u017csza\u0107, wznoszony w\u00a0tym samym czasie pa\u0142ac dla kr\u00f3la Jana Sobieskiego w\u00a0Wilanowie.<\/p>\n

Wystr\u00f3j pa\u0142acowych wn\u0119trz i\u00a0elementy elewacji mia\u0142y nawi\u0105zywa\u0107 do mitycznego pochodzenia rodu Krasi\u0144skich, kt\u00f3ry wywodzono od legendarnego rzymskiego patrycjusza Marka Waleriusza Corvinusa<\/em><\/strong>. Podkre\u015blanie antycznego pochodzenia, powszechne w\u00f3wczas w\u015br\u00f3d wysoko usytuowanej polskiej szlachty podwy\u017csza\u0142o presti\u017c danego rodu i\u00a0by\u0142o wyrazem wysokich spo\u0142ecznych i\u00a0politycznych aspiracji. Temat podziwianej po dzi\u015b dzie\u0144 dekoracji rze\u017abiarskiej pa\u0142acu podporz\u0105dkowano tej w\u0142a\u015bnie zasadzie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W roku 1765 gmach, nosz\u0105cy dot\u0105d nazw\u0119 pa\u0142acu Krasi\u0144skich, zostaje kupiony przez Komisj\u0119 Skarbu Koronnego i\u00a0staje si\u0119 obiektem rz\u0105dowym. Odt\u0105d Pa\u0142ac b\u0119dzie pe\u0142ni\u0142 najwa\u017cniejsze funkcje pa\u0144stwowe.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku lat 70. XVIII wieku budowl\u0119 przebudowano wed\u0142ug projektu Jakuba Fontany, jednak ju\u017c w\u00a0grudniu 1782 roku budynek niemal doszcz\u0119tnie sp\u0142on\u0105\u0142. Zosta\u0142 odrestaurowany wed\u0142ug projektu Dominika Merliniego w\u00a0roku nast\u0119pnym. W\u00a0roku 1796, po III rozbiorze Polski i\u00a0likwidacji pa\u0144stwa polskiego w\u00a0Pa\u0142acu zorganizowano ha\u0144bi\u0105c\u0105 uroczysto\u015b\u0107 sk\u0142adania podpis\u00f3w wiernopodda\u0144czych kr\u00f3lowi pruskiemu.<\/p>\n

W latach 1807\u20131812 w\u00a0gmachu mie\u015bci\u0142y si\u0119 urz\u0119dy Ksi\u0119stwa Warszawskiego, a\u00a0w okresie Kr\u00f3lestwa Kongresowego (1815\u20131918) Pa\u0142ac s\u0142u\u017cy\u0142 najpierw jako siedziba carskich urz\u0119d\u00f3w (Rada Stanu, Komisja Rz\u0105dowa Sprawiedliwo\u015bci, Izba Obrachunkowa i\u00a0Kasa Jeneralna), a\u00a0potem, do czasu powstania styczniowego (1863), jako miejsce zamieszkania naczelnika zarz\u0105du cywilnego kr\u00f3lestwa, margrabiego Aleksandra Wielopolskiego. Po powstaniu styczniowym Pa\u0142ac przeszed\u0142 pod kuratel\u0119 carskiego s\u0105downictwa i\u00a0by\u0142 siedzib\u0105 rosyjskiego Pa\u0142acu S\u0105d\u00f3w.<\/p>\n

W tym okresie sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c obiektem nieprzemy\u015blanych i\u00a0nieestetycznych modernizacji, kt\u00f3re odebra\u0142y mu dotychczasow\u0105 szlachetno\u015b\u0107 (skuto mi\u0119dzy innymi kartusz herbowy Krasi\u0144skich).<\/p>\n

Pod koniec I\u00a0wojny \u015bwiatowej gmach przej\u0119\u0142y tworz\u0105ce si\u0119 polskie instytucje. W\u00a0styczniu 1917 roku Pa\u0142ac Rzeczypospolitej zosta\u0142 przekazany polskiej Tymczasowej Radzie Stanu w\u00a0Kr\u00f3lestwie Polskim, b\u0119d\u0105cej zal\u0105\u017ckiem polskiej pa\u0144stwowo\u015bci. W\u00a0II Rzeczypospolitej (1918\u20131939) w\u00a0Pa\u0142acu znajdowa\u0142 si\u0119 S\u0105d Najwy\u017cszy. W\u00a0roku 1929 przeprowadzono rewitalizacj\u0119 gmachu, podczas kt\u00f3rej m.in. umieszczono nowe kartusze z\u00a0herbem Rzeczypospolitej.<\/p>\n

II wojna \u015bwiatowa to najtragiczniejszy okres w\u00a0historii gmachu. Podczas powstania warszawskiego Pa\u0142ac by\u0142 punktem obrony obsadzonym przez harcerski batalion \u201eParasol\u201d. 27 sierpnia 1944 roku trzy niemieckie samoloty zrzuci\u0142y bomby, kt\u00f3re zamieni\u0142y rezydencj\u0119 w\u00a0ruin\u0119.<\/p>\n

Odbudowa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w\u00a01948 roku i\u00a0trwa\u0142a do roku 1961, kiedy to Pa\u0142ac przekazano na siedzib\u0119 najcenniejszych zbior\u00f3w Biblioteki Narodowej, kt\u00f3re ocala\u0142y z\u00a0wojennej po\u017cogi.<\/p>\n

W latach 2014\u20132016 Pa\u0142ac przeszed\u0142 gruntown\u0105 rewitalizacj\u0119 w\u00a0ramach projektu \u201eKonserwacja i\u00a0rewitalizacja pa\u0142acu Krasi\u0144skich (Pa\u0142acu Rzeczypospolitej) w\u00a0Warszawie \u2013 europejskiego dziedzictwa kulturowego XVII wieku\u201d, dofinansowanego ze \u015brodk\u00f3w Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2009\u20132014 oraz\u00a0\u015brodk\u00f3w krajowych.<\/p>\n

Kalendarium<\/strong><\/p>\n